Το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) έχει μακρά παράδοση στην έρευνα για τη μετανάστευση, που χρονολογείται από την ίδρυσή του στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Με την πάροδο των δεκαετιών, οι ερευνητικές προτεραιότητες του φορέα εξελίχθηκαν παράλληλα με τον μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας από χώρα αποστολής μεταναστών σε χώρα διέλευσης, προορισμού και προστασίας προσφύγων.
Τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, οι ερευνητές του ΕΚΚΕ επικέντρωσαν το ενδιαφέρον τους στην ελληνική διασπορά, ιδίως προς τη Δυτική Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η δεκαετία του 1990 σηματοδότησε τη στροφή προς τη μελέτη της μετανάστευσης προς την Ελλάδα ως χώρα προορισμού.
Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2000, η μετανάστευση είχε καταστεί κεντρικός πυλώνας του ερευνητικού ενδιαφέροντος του ΕΚΚΕ, με συνεχή έρευνα που κάλυπτε ένα ευρύ φάσμα θεματικών: ένταξη των μεταναστών και μετανάστες δεύτερης γενιάς, μετανάστευση και φύλο, μετανάστευση και εγκληματικότητα, διακρίσεις στην αγορά εργασίας, καθώς και επιχειρηματικότητα των μεταναστών.
Από το 2015, η έρευνα στο ΕΚΚΕ έχει επικεντρωθεί ολοένα και περισσότερο προς τους πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο, αντικατοπτρίζοντας τη θέση της Ελλάδας στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου.
Πηγή: REUTERS/ Yannis Behrakis. https://www.reuters.com/news/picture/reuters-yannis-behrakis-wins-war-photogr-idUSRTSRXYG/
Η νεοσύστατη Μονάδα Διεπιστημονικής Μελέτης της Μετανάστευσης (Interdisciplinary Migration Research Unit – IMRU) του ΕΚΚΕ αξιοποιεί αυτή τη συσσωρευμένη εμπειρογνωμοσύνη, στοχεύοντας:
- στην προαγωγή του διαλόγου εντός της ελληνικής και διεθνούς ερευνητικής κοινότητας, και
- στη διάχυση των ερευνητικών ευρημάτων για τη μετανάστευση στο ευρύ κοινό, με τρόπο προσβάσιμο και ουσιαστικό.
Παρακάτω παρουσιάζονται ορισμένα από τα κύρια ερευνητικά προγράμματα για τη μετανάστευση που έχουν υλοποιηθεί από το ΕΚΚΕ από τις αρχές της δεκαετίας του 2010.
Προηγούμενη ερευνητική δραστηριότητα (2010 – παρούσα ημέρα)
ALIAS – AI Large Language Models & Immigration Attitude Surveys
Διάρκεια: 2026 – 2027
Χρηματοδότηση: αυτο-χρηματοδοτούμενο
GAPs – De-centring the Study of Migrant Returns and Readmission Policies in Europe and Beyond
Διάρκεια: 2023 – 2026
Χρηματοδότηση: Horizon Europe
HumMingBird – Enhanced Migration Measures from a Multidimensional Perspective
Διάρκεια: 2019 – 2024
Χρηματοδότηση: Horizon 2020
MILE – Promoting the participation of migrants in the design and implementation of integration policies.
Διάρκεια: 2022 – 2023
Χρηματοδότηση: EU Asylum, Migration and Integration Fund (AMIF)
Social Protection Responses to Forced Displacement
Διάρκεια: 2020 – 2022
Χρηματοδότηση: World Bank Trust Fund
MaxiPAC.eu – Maximising Previously Acquired Competences in Europe
Διάρκεια: 2020 – 2022
Χρηματοδότηση: EU Erasmus+
From Reception to Integration – Migrant Populations in Greece During and in the Aftermath of the Crisis
Διάρκεια: 2019
Χρηματοδότηση: EU Joint Research Centre
BRiDGE – Bridge for Researchers in Danger Going to Europe
Διάρκεια: 2018 – 2020
Χρηματοδότηση: EU Horizon 2020
HELIOS Integration programme – Provision of Integration Courses to Beneficiaries of International Protection
Διάρκεια: 2019 – 2020
Χρηματοδότηση: EU Asylum, Migration and Integration Fund (AMIF)
ReCulM – A VET course for Cultural Mediators to address the refugee crisis’ skills needs’
Διάρκεια: 2016 – 2018
Χρηματοδότηση: EU Erasmus+
MIGHEAL – Health Inequalities among Migrant Population
Διάρκεια: 2016 – 2017
Χρηματοδότηση: European Economic Area (EEA) Grants
Combating Discrimination in the Field of Entrepreneurship: Women and young Roma and Muslim Immigrants
Διάρκεια: 2013 – 2014
Χρηματοδότηση: EU DG Progress
Διερεύνηση των διαφορετικών χαρακτηριστικών στην επιδημιολογία της εξάρτησης μεταξύ μεταναστών και Ελλήνων χρηστών τοξικών ουσιών
Διάρκεια: 2011-2012
Χρηματοδότηση: Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης
Μετα-ανάλυση των ερευνών που έχουν διεξαχθεί για τη μετανάστευση σε σημαντικά και σχετικά με την ένταξη πεδία (υγεία, κοινωνική ασφάλιση, εργασία, εκπαίδευση κ.λπ.).
Διάρκεια: 2011 – 2012
Χρηματοδότηση: Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης
Ενσωμάτωση της δεύτερης γενιάς μεταναστών στην ελληνική κοινωνία
Διάρκεια: 2010 – 2011
Χρηματοδότηση: Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης
